ماداوا از رسالههايي نام ميبرد كه نميتوانند بعد از سدهٴ چهاردهم باشند و احتمالاً مقدم برآناند.
به عقيدهٴ رِيْ، كه آن را منتشر كرده، راسارناوا رسالهٴ مفصل منظومي در 18 بخش است و متعلق به سدهٴ دوازدهم. در دو رسالهٴ ديگر هم نام آن آمده، كه چندان كمكي نميكند، زيرا موٴلف آن دو را نميشناسم. بالاخره، رسالهٴ منسوب به شخصي به نام واگبهاتا پسر سيمهاگوپتا را داريم، كه شايد همان واگبهاتاي پزشك (هفتم ـ 1) باشد. البته در برخي نسخههاي
آشتانگاسامگراها و آشتانگاريداياسامهيتا، موٴلف را واگبهاتا پسر سيمهاگوپتا پسر واگبهاتا ناميدهاند. مشكل از آنجا بيشتر شده كه اولي از اين دو كتاب پزشكي را گاه به وريدا واگبهاتا (واگبهاتاي بزرگ) و ديگري را به واگبهاتا نسبت ميدهند. خلاصه، تعدادي نوشتههاي كيميايي به زبان سانسكريتي در دست است كه برخي مسلماً مقدم بر سدهٴ يازدهم است و احتمالاً خيلي قديميتر از آن، و تعدادي هم به سدههاي يازدهم تا چهاردهم تعلق دارد.
مروتونگاي كيمياگر را نبايد با جيني ديگري به همين نام و از همين قرن اشتباه كرد، كه موٴلف مجموعهاي از حكايات تاريخي و تخيلي بود بهنام داستانهاي سنگ آرزو، تأليف در سال 1306 ميلادي.
ج. چين
تئائو تسونگ ـ ئي
اديب چيني (برآمدنش حدود 1368).
متخلص به چيو چئينگ در هوانگ ين، چكيانگ زاده شد. در بهدست آوردن درجهٴ استادي توفيق نيافت، به شغل آزاد رونهاد و به تفكر و نوشتن پرداخت. در سال 1368 مجموعهمقالاتي در 30 باب منتشركرد كه حاوي اطلاعات جالبي درمورد فساد سلسلهٴ يوآن و تعدادي موضوعات ديگر، شعر، نقاشي، كاشيكاري و غيره است. مثلاً در آن فهرست مفصلي از مركبسازان از زمان سلسلهٴ تئانگ تا سلسلهٴ يوآن و مقالهاي درباب ((جواهرات مسلمانان)) ديده ميشود، كه در آن گفته شده اغلب جواهراتِ فروشي در پكن از خارج آورده شده است و بيشتر در زماني كه آسياي باختري مورد هجوم مغول قرارگرفت.
در اين مجموعهمقالات، اشارهاي به گويهاي كوچك به نام ئيان چيه است، كه همين واژه براي گويهاي چرتكه (چتكهٴ) چيني سوان ئيان به كار ميرود. از اينجا اين سوٴال پيش ميآيد: چه وقت چينيان به استفاده از آن وسيله پرداختند؟ مئي وِن تينگ (1633 ـ 1721)1 در كتابش خاطرنشان ميكند كه چرتكه در نخستين سالهاي دودمان مينگ بهوجود آمد. برخي نويسندگان